https://www.faz.net/-iha-9stve

İstanbul’dan mektuplar : Türkiye’nin en tehlikeli sorusu: Servetinizin kaynağı nedir?

  • -Aktualisiert am

„Woher stammt das Vermögen Ihrer Familie?“ – Wer Binali Yildirim (l.) eine solche Frage stellt, muss ein Verfahren mit der Forderung nach vier Jahren Haft befürchten. Die rechte Hand Erdogans mit dem türkischen Präsidenten im März in Istanbul Bild: Picture-Alliance

Hukuk fakültesinin başına veteriner atayanların ülkesinde adalet hiç de “sağlıklı” değil. Türkiye’de devleti yönetenlere, “Servetinizin kaynağı nedir?” sorusunu yöneltirseniz 4 yıl hapis cezasına çarptırılabilirsiniz.

          4 Min.

          Eski ABD Başkanı George W. Bush’un 11 Eylül’den sonra tedavüle soktuğu “önleyici vuruş” (pre-emptive strike) kavramı, Türkiye’de özgür basına savaş açan iktidarın silahına dönüştü. Ülkeyi yönetenler, “suç işlemenize” izin vermeden çeşitli yöntemlerle sizi hizaya sokmaya çalışıyor. Türkiye’nin -ABD ve Rusya ile masaya oturduktan sonra bitirdiği- Barış Pınarı “operasyonu”dan önce de, “önleyici vuruş”la karşılaştık. Saray’ın propaganda sorumluları, gazete ve televizyon yöneticilerine 24 maddelik bir uyarı yazısı göndererek nasıl gazetecilik yapmaları gerektiğini tek tek anlattı. “Haber diline dikkat edilmesi”ni isteyen iktidar, özetle medyaya şu talimatları verdi: “Türkiye’nin askeri kayıplarını büyütmeyin, zafiyete sebep olacak canlı yayınlar yapmayın, bölgedeki muhabirleriniz de ‘kontrol dışı’ söylemlerde bulunmasın!”

          Zur übersetzten, für die deutschen Leser redaktionell bearbeiteten Fassung der Kolumne
          Alman okurlar için çevrilip düzenlenmiş versiyonu için tıklayın

          Saray “bütün iyi niyetiyle” gazetecilere mesleklerini öğretirken, “kötü polis”ler de ceza tehdidiyle devreye girdi. Türkiye’de radyo ve TV’lerden sonra internet yayınlarını da denetlemeye başlayan kamu kurumu RTÜK, operasyona yönelik en küçük eleştiriyi affetmeyeceğini açıkladı. Basını denetleyen kuruluş, sorumluluk alanına “terörle mücadele”yi de eklediği açıklamasında şunları söyledi: “Barış Pınarı Harekatı'nın aleyhinde (…) bölücü ve yıkıcı yayınlar hızlıca tespit edilerek devletin diğer ilgili kurumlarıyla iş birliği içinde susturulmaktadır.” RTÜK’ün kendisinden rol çaldığını fark eden yargımız da, sorumluluklarını hatırlayarak hemen devreye girdi: “Operasyon aleyhinde haber, yazılı ve görsel yayın yapanlar hakkında yasal işlem başlatılacaktır.”

          Bülent Mumay

          “Önleyici vuruş” elbette etkili oldu. Neredeyse tüm gazeteler, operasyon boyunca aynı manşetlerle çıktı. Televizyonlar da, kendilerine iletilen ortak KJ’lerle duyurdular “sıcak gelişme”leri… Ne operasyon sırasında yaşanan insan hakları ihlalleri iddialarını okuyabildik, ne de “operasyon”un öteki tarafından yapılan açıklamaları… Aksini yapmaya yeltenenler oldu elbette. Ama devletimiz “önleyici vuruş”un gereğini yerine getirdi. Tıpkı Bush’un “Dostum değilsen düşmanımsın” doktrini gibi… Haberlerinde, Türkiye’nin savaş açtığı Suriye Demokratik Güçleri’nin açıklamasına da yer veren iki editör, sabaha karşı evlerine yapılan baskınla gözaltına alındı.

          Bu ülkede gazeteciler, sadece haber yaptıkları için cezalandırılmıyor. Haber yapabilmek için soru sormak bile başlı başına risk. Bir kere, muhalif bir yayın organında çalışıyorsanız, devlet büyüklerinin katıldığı basın toplantılarına zaten alınmıyorsunuz. (Tıpkı Türk Hava Yolları’nın, sadece iktidar tarafından yönetilen gazeteleri yolcularına vermesi gibi.) İktidar, kendisine yakın “akredite” gazetecilerin karşısına çıkıyor bir tek. Bu gazetecilerin de, istedikleri soruları yöneltme şansları yok. Özellikle Erdoğan’a bir soru yöneltecekseniz, basın toplantısından önce Saray’ın propaganda ekibinden onay almanız gerekiyor.

          Weitere Themen

          Klima-Kunst am Strand Video-Seite öffnen

          Mega-Stau in Miami : Klima-Kunst am Strand

          Kurz vor dem Start der Kunstmesse Art Basel in Miami hat der argentinische Künstler Leandro Erlich am Strand einen Stau mit Autos aus Sand nachgebildet. Damit will er auf das Thema Kimawandel aufmerksam machen.

          Topmeldungen

          Newsletter

          Immer auf dem Laufenden Sie haben Post! Abonnieren Sie unsere FAZ.NET-Newsletter und wir liefern die wichtigsten Nachrichten direkt in Ihre Mailbox. Es ist ein Fehler aufgetreten. Bitte versuchen Sie es erneut.
          Vielen Dank für Ihr Interesse an den F.A.Z.-Newslettern. Sie erhalten in wenigen Minuten eine E-Mail, um Ihre Newsletterbestellung zu bestätigen.