https://www.faz.net/-iha-9i3qp

İstanbul’dan mektuplar : Erdoğan’ın “dindar nesil” projesi işe yaramıyor

  • -Aktualisiert am

Früher war mehr Vergnügen: Lokal im Istanbuler Stadtteil Beyoglu vor ein paar Jahren Bild: Picture-Alliance

Eğitimi dinselleştirmek, Diyanet’e bilim ve teknolojinin 4 katı bütçe ayırmak işe yaramadı. Erdoğan’ın “dindar nesil” projesi ters tepti: Gençler dindarlıktan da, muhafazakar tercihlerden de uzaklaştı.

          Türkiye’de seçmenlerin oy verme eğilimleri, uzunca bir süredir ideolojik tercihlerine, hayat görüşlerine, partilerin vaat ya da icraatlarına göre şekillenmiyor. Erdoğan’ın gücünü artırmak, milli ve dini duyguları kullanarak seçmenleri konsolide etmek için kullandığı “kimlik siyaseti” ülkeyi tam anlamıyla ikiye böldü çünkü. Bir tarafta Erdoğan’ın yarattığı söylemin çevresinde kümelenenler, diğer tarafta tamamen yok olmamaya çalışan “eski Türkiye”liler var artık. Her iki kesimin de kimliklerine, aidiyetlerine, yaşam biçimlerine göre oy verdiklerini söylemek yanlış bir genelleme olmaz.

          Zur übersetzten, für die deutschen Leser redaktionell bearbeiteten Fassung der Kolumne
          Alman okurlar için çevrilip düzenlenmiş versiyonu için tıklayın

          Ekonominin durumu, eskiden seçmenlerin oy tercihlerinde ciddi dalgalanmalara yol açardı. Ama kimlik siyasetine gömülen Türkiye’de insanlar, kendilerini daha da yoksullaştırsa da bir tür “Godfather” olarak gördükleri liderlerini terk etmeye pek eğilimli değiller. Tam da bu sebeple Türkiye ekonomisinin içinde bulunduğu durum, son zamanlarda Erdoğan’ı pek endişelendirmiyordu. “Milliyetçi” seçmenlerini yanında tutmak için Suriye’deki Kürtlere operasyon kartını çıkarıyordu mesela. Türkiye’nin öteki yarısının sinir uçlarını zıplatacak açıklamalar yapmaya devam ediyordu.

          Ancak mart ayındaki kritik yerel seçimler öncesinde ekonominin çok daha kötüleşmesi, “kimlik siyaseti”nin yetmeyeceğini ortaya koydu. Erdoğan, kendisini ulusun “Godfather”ı olarak görenlerin de ekonomi nedeniyle homurdandığını görünce, bir şeyler yapmak zorunda olduğunu hissetti. Birkaç ay öncesine kadar krizin varlığını kabul etmeyen Erdoğan, yapılan anketlerde AKP seçmenlerinin yüzde 56’sının “Ekonomi kötü” dediğini duyunca harekete geçti. Çarkları duran ekonomiye, patlayan enflasyon ve işsizliğe çare bulamadı ama seçimlere 3 ay kala popülist adımlar attı. Kurlar yüzünden rekor zamlar gelen benzin, elektrik ve doğalgazda indirim yapılacağını açıkladı. Şaşırtıcı bir şekilde asgari ücret de yüzde 26 oranında artırıldı.

          Bülent Mumay

          Krizin orta sınıfları vurduğunu seçimlere birkaç ay önce hatırlayan Saray'ın hazırladığı 2019 bütçesi; üretim ekonomisine dayalı, katma değer yaratan bir sistem yaratma niyeti olmadığını da bir kez daha ortaya koydu. Bütçedeki tercihler, Erdoğan’ın “Dindar nesil yetiştirme” hülyasının hâlâ en başat hedef olduğunu ortaya çıkardı. Türkiye’nin yeni yönetim sistemine göre Meclis’in değil Saray’ın ilk kez tek başına hazırladığı bütçede; bilime, üretime ayrılan pay azaltıldı, dinin bütçesi artırıldı. Erdoğan imzalı bütçede Bilim Sanayi ve Teknoloji, Ulaştırma ve Altyapı bakanlıklarının bütçelerinde %56’yı aşan kesintiler öngörüldü. Diyanet’in bütçesi ise yüzde 34 oranında artırıldı. Böylece bir daire başkanlığı düzeyindeki Diyanet'in bütçesi, 'Bilim Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı'nın tam 4,1 katına çıkmış oldu. Erdoğan’ın damadı olan Hazine Bakanı Berat Albayrak’ın “tasarruf bütçesi” diye tanımladığı yeni bütçede, Saray’ın harcamalarına ayrılan payın da yüzde 233 oranında arttığını belirtmiş olayım.

          Bilime değil dine yatırım yapanlar, vergilendirme tercihlerinde de farklı bir yol izlemiyor. Dini kitaplardan yüzde 1 vergi alan hükümetimiz, geçen hafta normal kitapların elektronik versiyonlarındaki vergi oranını da yüzde 18’e çıkardı. İnternet bağlantı ücretleri de yılbaşından itibaren yüzde 100 zamlanıyor.

          Weitere Themen

          Der verschwundene SS-General

          „Hitlers Geheimwaffenchef“ : Der verschwundene SS-General

          Hans Kammler gehörte zur engeren Führung des NS-Regimes. Er war mitverantwortlich für den Holocaust. Im Mai 1945 soll er Suizid begangen haben. Doch daran gibt es große Zweifel, wie das ZDF zeigt.

          Topmeldungen

          Nach Unwettern : Verkehr in Teilen Deutschlands gestört

          Ein starkes Unwetter sorgt in Teilen Deutschlands für Störungen und Ausfälle im Bahnverkehr. Auch auf vielen Autobahnen gibt es massive Behinderungen. Am Frankfurter Flughafen wird die Abfertigung zwischenzeitlich eingestellt.
          Hans Kammler (Mitte) auf dem Weg zu einer rüstungstechnischen Anlage bei Ebensee (1944).

          „Hitlers Geheimwaffenchef“ : Der verschwundene SS-General

          Hans Kammler gehörte zur engeren Führung des NS-Regimes. Er war mitverantwortlich für den Holocaust. Im Mai 1945 soll er Suizid begangen haben. Doch daran gibt es große Zweifel, wie das ZDF zeigt.

          Newsletter

          Immer auf dem Laufenden Sie haben Post! Abonnieren Sie unsere FAZ.NET-Newsletter und wir liefern die wichtigsten Nachrichten direkt in Ihre Mailbox. Es ist ein Fehler aufgetreten. Bitte versuchen Sie es erneut.
          Vielen Dank für Ihr Interesse an den F.A.Z.-Newslettern. Sie erhalten in wenigen Minuten eine E-Mail, um Ihre Newsletterbestellung zu bestätigen.